گزنفون ( مترجم : رضا مشايخى )

105

كورشنامه ( فارسى )

خواهند داشت . پس يكى از چاپاران نزد كورش باقى ماند و ديگرى به ملاقات هيركانيان شتافت . كورش در انتظار عمل هيركانيان فرمان توقف به سپاهيان خود داد . همان‌وقت فرمان‌ده مادىها و تيگران تاخت‌كنان خدمتش رسيده دستورالعمل خواستند . كورش جواب داد : « اين اردويى كه در برابر خود مىبينيد ، هيركانيان هستند . قاصدشان با تنى چند از سپاهيان ما به ملاقاتشان رفته‌اند تا اعلام دارند كه اگر داعيهء دوستى دارند دست راستشان را بالا كنند و به سوى ما آيند . اگر چنين كردند شما هم فرمان دهيد جملهء سپاهيان دست راست خويش را بلند كنند . ولى چنان‌چه اسلحهء خويش را به دست گرفته قصد فرار داشتند نبايد از زير تيغ شما جان به سلامت برند . » اين بود دستورهاى كورش . از آن‌طرف ، هيركانيان به محض اين‌كه قول قاصد خويش را شنيدند با وجد و شعف فراوان ، هلهله‌كنان بر اسب خويش سوار شده دست راست بلند كردند و به سوى كورش شتافتند . پارسىها و مادىها نيز دست راست خود را بلند كردند و آنان را تشجيع نمودند . آن‌گاه كورش گفت : « اعتماد ما به شما مسلم شد . بر شماست كه به ما اعتماد نماييد . حال بگوييد كه فاصلهء عمده قوا و سران سپاه خصم با ما چيست ؟ » جواب دادند كه در فاصلهء يك فرسنگى هستند . پس كورش حضار را مخاطب ساخته گفت : « اى پارسىها و مادىها و هيركانىها ، شما از اين پس متحد يك‌ديگريد و بدانيد كه وضع عمومى ما به‌طورى است كه اگر اندك غفلت و سستى روا داريم ، دچار عواقب بد و وخيم خواهيم شد . زيرا دشمن مىداند كه قصد و غرض ما كدام است . اگر با رشادت و شهامت بر قلب دشمن بتازيد خواهيد ديد چگونه خوار و زبون خواهد شد ؛ دسته‌اى تضرع‌كنان زانو به زمين زده تسليم خواهند شد و دسته‌اى پا به فرار خواهند گذارد و بقيه در عزم خويش حيران و سرگردان باقى خواهند ماند . ما با دشمن شكست خورده روبه‌رو خواهيم شد ؛ يعنى قبل از اين‌كه موفق به صف‌آرايى شود و خود را براى مبارزه با مرگ مهيا كند ، منكوب و تحت استيلاى حملهء نابودكنندهء ما قرار خواهد گرفت . پس اگر مايليد كه به راحتى شام بخوريد و با خيالى فارغ به استراحت بپردازيد و در زندگانى خود سعادتمند شويد ، به دشمن مجال ندهيد كه به خود آيد ، به مشورت و مقاومت بپردازد و صف‌آرايى كند ، حتى فرصت ندهيد كه بفهمد با چه يلانى بايد دست‌وپنجه نرم كند . طورى بتازيد كه صفحهء سپر و برق شمشير و سرنيزه‌هاى شما چشمانشان را خيره كند و تا بخواهند به خود بجنبند زير تيغ شما جان سپارند . شما اى هيركانيان ، در صف جلو حركت كنيد تا جبههء ما را خوب مستور داريد و بكوشيد تا مدت مديدى آنان را در خط خود نگهداريد . و چون من نزديك مركز اردوگاه آنان شدم ، از هر ملتى يك دسته در نزديكى من باشد تا دستورالعمل بدهم . همهء افراد بايد به هم چسبيده در صفوف متراكم حركت كنند تا مبادا دشمن بين آنها تفرقه بيندازد . جوانان پشت سر